-

Lista artykułów

Pierwsza wojna światowa? Konflikt Rzymu i Kartaginy cz. 1

Seria wojen Rzymu z Kartaginą, które rozegrały się na przełomie III i II w. przed Chr. należy do tych wielkich konfliktów zbrojnych, które zadecydowały o dalszych losach świata i całkowicie zmieniły życie ludzi, którzy byli weń zaangażowani. Wojny punickie były największymi, najbardziej niszczącymi i najkrwawszymi wojnami starożytnego świata. Działania wojenne toczyły się głównie na ogromnych obszarach basenu Morza Śródziemnego, ale w konflikt zaangażowani byli wojownicy z najdalszych zakątków Europy, Azji i Afryki. Uczestniczyły w niej w mniejszym lub większym stopniu niemal wszystkie liczące się ówcześnie państwa. Uczestnicy konfliktu utopili w nim ogromne zasoby materialne i pieniężne, a przede wszystkim dziesiątki tysięcy ludz ...

Stalagmit
31 sierpnia 2018 18:53

27     2038    17

Gdzie indziej niż w Rzymie zostać cesarzem, czyli dlaczego Imperium nie jest tym, czym się wydaje? cz. 3

Gdzie indziej niż w Rzymie zostać cesarzem, czyli dlaczego Imperium nie jest tym, czym się wydaje? cz. 3

Samobójcza śmierć Nerona była początkiem wielkiej wojny o panowanie nad Cesarstwem Rzymskim, z której ostatecznie zwycięsko wyszedł człowiek absolutnie nie brany pod uwagę jako przyszły imperator, Tytus Flawiusz Wespazjan. Zanim jednak to nastąpiło, całe państwo przeżyło kolejną fazę walki o kontrolę nad szlakami handlowymi i wielkimi rynkami tamtych czasów. Starli się w niej nie tylko rzymscy uzurpatorzy, ale także Syryjczycy, Żydzi, Grecy i przedstawiciele bogatych i wpływowych rodzin ze Wschodu.

Zaraz po śmierci Nerona wyzwoleniec Galby Icelus wyruszył z Italii do Hiszpanii, by poinformować nowego imperatora o nominacji Senatu. Podróż zajęła mu 7 ...

Stalagmit
2 czerwca 2018 00:09

79     2408    10

Kim był cesarz Neron, czyli dlaczego Imperium nie jest tym, czym się wydaje? cz. 2

 

Kończyło się względnie spokojne (dla rzymskiej elity) pierwsze pięciolecie rządów Nerona (Quinquennium Neronis). W 62 r. po Chr. zmarł prefekt pretorianów Burrus, a jego miejsce zajął Ofoniusz Tygellinus. Kiedy cesarz oddalił z dworu Senekę, co bardziej spostrzegawczy i inteligentni senatorowie zorientowali się, że właśnie ujawni swoje prawdziwe cele. Pierwszą oznaką zmian był rozwód Nerona z Oktawią, który wzbudził oburzenie i licznie protesty w Rzymie. Nawet plebs miejski ujął się za młodą, wzgardzoną cesarzową. Ale władca pozostał niewzruszony, a później skazał Oktawię na śmierć na podstawie sfabrykowanych dowodów cudzołóstwa. Neron poją łza żonę Poppeę Sabinę, urodzoną w rodzinie przedsiębiorcy budowlanego z Pompejów ...

Stalagmit
25 maja 2018 18:59

58     1609    11

Kim był cesarz Neron, czyli dlaczego Imperium nie jest tym, czym się wydaje? cz. 1

Nazwisko cesarza Nerona, czyli Lucjusza Domicjusza Ahenobarbusa, jest znane nawet osobom, które nie są specjalistami w dziedzinie historii starożytnego Rzymu. Można bez przesady powiedzieć, że jest on najbardziej znanym władcą Imperium Rzymskiego. Na przykładzie jego czasów można pokazać, jak naprawdę wyglądały kulisy polityki wczesnego Imperium Rzymskiego.

Przyszły imperator urodził się w arystokratycznej rzymskiej rodzinie Domicjuszy, noszących charakterystyczny przydomek Ahenobarbus (Miedzianobrody). Ród Domicjuszy był bogaty, sławny i spowinowacony z panującą dynastią julijsko-klaudyjską. Był rodem pochodzenia plebejskiego, a jego pierwszym wpływowym członkiem był Gnaeus Domitius Calvinus, konsul roku 332 przed Chr. Rodzina niebawem podzieliła się na dwie ga ...

Stalagmit
22 maja 2018 16:17

49     2805    17


Początki chrześcijaństwa. Tekst na Wielki Tydzień

Trzecia w dziejach ludzkości wielka religia monoteistyczna (po religii faraona Amenhotepa IV w Egipcie i judaizmie), chrześcijaństwo, powstało w rejonie basenu Morza Śródziemnego, w Palestynie (rzymska prowincja Judea). W najwcześniejszym etapie swojego istnienia rozwijał się w obrębie judaizmu, ale szybko stało się zupełnie odrębną religią. Ponad sto lat wytężonych badań historycznych i archeologicznych pozwoliło poznać genezę i okoliczności rozwoju chrześcijaństwa. Mimo krytycznych głosów na temat wiarygodności historycznej Ewangelii i Dziejów Apostolskich, pojawiających się w niektórych nurtach nauki i filozofii (np. R. Bultmann, R. J. Wipper, J. D. Crossan) można przyjąć wspomniane źródła za podstawę rekonstrukcji genezy i pierwszych lat istnienia ...

Stalagmit
25 marca 2018 09:38

24     1919    13

Metropolie wczesnej epoki żelaza. Cypr, Hellada i Fenicja

W okresie późnocypryjskim (1550-1050 p. Chr.) Cypr wszedł w okres rozwoju ekonomicznego, urbanizacji i kontaktów z cywilizacjami Bliskiego Wschodu i Egiptu. Około 1400 r. p. Chr. zaczął się okres wzrostu populacji, którego oznaką jest ogólny wzrost ilości i rozmiarów osad. Największe miasta (Paleopahos, Enkomi, Kition) powstały na brzegach wyspy. Były one ośrodkami międzynarodowego handlu morskiego. Istniały w nich budowle publiczne i sakralne. Otaczano je masywnymi fortyfikacjami. Posiadały regularny układ ulic i ciasną zabudowę złożona z kamiennych domostw. Groby z tego okresu zawierają wyposażenie składające się w dużej mierze z przedmiotów importowanych spoza wyspy. Głównym towarem eksportowym wyspy była miedź, wydobywana w głębi ląd ...

Stalagmit
20 marca 2018 21:12

13     2257    10

Trochę lektur dla Czytelników...

Szanowni Czytelnicy,

Prace wydawnicze uległy spiętrzeniu, więc przez dłuższy czas nie będę się mógł wpisywać na portalu "Szkoła Nawigatorów". Pozostawiam do przeczytania kilka moich artykułów z czasopisma "Okna Wiary", które zostały opublikowane przez redakcję w Internecie. Dotyczą one starożytności i historii wczesnego chrześcijaństwa.

http://www.opiekun.kalisz.pl/index.php?dzial=artykuly&kat=archeologiaihistoria&id=8317

http://www.opiekun.kalisz.pl/index.php?dzial=artykuly&kat=archeologiaihistoria&id=8364

http://www.opiekun.kalisz.pl/index.php?dzial=artykuly&kat=archeologiaihistoria&id=8493

http://www.opiekun.kalisz.pl/index.php?dzial=artykuly&kat=archeologiaihistoria&id=8225

http://www. ...

Stalagmit
22 lutego 2018 10:06

6     1017    11

264 przed Chr. Opowiadanie (cz. 5)

Był wczesny ranek. Melikles szedł po kamienistym brzegu ciemnogranatowego morza, o który rozbijały się rozbijały się wysokie, spienione fale. Na horyzoncie czarna linia gór odcinała się od szarego nieba, po którym przesuwały się niskie, ciężkie chmury. Melikles lubił te poranne spacery, które pozwalały mu w spokoju zebrać myśli i zaplanować cały nadchodzący dzień. Tym razem myślał o słowach starego Arystoklesa, które usłyszał w czasie ostatniego, krótkiego pobytu w Rzymie: „Pamiętaj, że musisz mieć oko na wszystko. Musisz wiedzieć, co robi i co planuje konsul i jakie rozkazy zamierza wydać swoim oficerom. Powinieneś wiedzieć, ile broni, ile zapasów i materiałów spoczywa w magazynach. Nie mówię, że masz śledzić każdą t ...

Stalagmit
7 stycznia 2018 12:11

12     635    8

Gospodarka i polityka w starożytności cz 8. Upadek ekonomiki antycznej

 

W ciągu III i IV wieku po Chr. w gospodarce Cesarstwa Rzymskiego nasiliły się zjawiska, które doprowadziły do jej kryzysu i zmiany modelu ekonomicznego u schyłku starożytności. Już w I w. po Chr. na skutek drastycznie zmniejszonej podaży niewolników i wzrostu ich ceny pojawiły się nowe praktyki w produkcji rolnej wielkich posiadłości i villae. Zamiast zatrudniać skoszarowanych niewolników, których żywienie i utrzymywanie pociągało za sobą duże koszty zaczęto powierzać uprawę gospodarstw kolonom, czyli wolnym chłopom, którym oddawano ziemię w dzierżawę w zamian za określoną część plonów, które musieli oddawać właścicielowi posiadłości. Praktykowano także osadzanie na  ziemi niewolników, którzy mieli uprawiać j ...

Stalagmit
25 października 2017 16:04

13     850    13

264 przed Chr. Opowiadanie (cz. 1)

Nad miastem świtało. Mgły podnoszące się znad Tybru powoli rozwiewały się w silnych promieniach letniego słońca. Przez ulice przemykali się ukradkiem spieszący do porannych zajęć obywatele i niewolnicy. W tabernae na forum, naprzeciw izby Senatu kupcy i lichwiarze otwierali swoje kramy. Najbardziej skrupulatni i zapobiegliwi przybyli tu już przed wschodem słońca, by jak najwcześniej zacząć pracę.

- Meliklesie, pospiesz się! Konkurencja nie będzie czekać!- odezwał się szorstkim głosem brodaty, siwiejący, szczupły Grek w szarym płaszczu narzuconym na niebieski chiton.

Ciemnowłosy młodzieniec w jasnym chitonie mruknął coś pod nosem i szybko zwinął drewnianą roletę zasłaniającą wejście do kantorka. Melikles w głębi duszy był wściekły na ojca. Nie widział żadnego sensu w codziennym wy ...

Stalagmit
29 września 2017 14:35

17     2072    11

Gospodarka i polityka w starożytności cz 3. Gospodarka klasycznej Grecji

Dzięki bogactw zgromadzonemu na skutek rozwoju handlu zmieniło się diametralnie życie w archaicznej Grecji. Wzbogaciły się szerokie rzesze ludzi i doszło do zmiany struktury społecznej, zwyczajów i kultury. W okresie klasycznym gromadzono kapitał na różne sposoby: poprzez handel, służbę najemną w obcych armiach, eksploatację kopalń rud metali szlachetnych, prowadzenie operacji finansowych i produkcję poszukiwanych towarów. Kupcy stali się specjalistami od dystrybucji dóbr, podpisującymi szczegółowe umowy handlowe i zdobywającymi wiedzę na temat wahań cen i zmian na rynkach. Handlowcy prowadzili korespondencję informując się wzajemnie o istotnych dla prowadzenia interesów sprawach. Wielkim ośrodkiem handlu i finansów ówczesnego świ ...

Stalagmit
11 sierpnia 2017 12:36

23     1101    13

Gospodarka i polityka w starożytności cz 3. Na szlakach handlowych wczesnej epoki żelaza odc. 2

W śródziemnomorskiej gorączce handlu i wymiany uczestniczyli wszyscy: Grecy, Fenicjanie i Etruskowie, mieszkańcy Italii, Hiszpanii i Bliskiego Wschodu. Cześć greckich miast, takich jak Korynt i Egina rozwijała się głównie dzięki handlowi i wytwórczości rzemieślniczej. Fenicjanie, Grecy i Etruskowie stali się twórcami wielkiego rynku obejmującego basen Morza Śródziemnego i kraje ościenne. Etruska ceramika bucchero nero (kubki, kantharosy, kratery) i brązowe misy, jońskie i protokorynckie kubki, oraz rodyjskie miski zarejestrowane na stanowiskach archeologicznych w południowej Galii i w Italii oraz na sąsiadujących z nią wyspach świadczą o różnorodności proponowanego klientom asortymentu towarów. W Etrurii część naczyń produkowano prawdopo ...

Stalagmit
1 sierpnia 2017 07:14

8     1233    8

Gospodarka i polityka w starożytności cz 2. Handel i polityka w epoce brązu

W późnej epoce brązu (1550-1200 przed Chr.) we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego ukształtował się układ polityczny polegający na konsensusie kilku największych mocarstw (Egipt, państwo Hetytów, Babilonia, Asyria, Mitanni, Ahhijawa- imperium mykeńskie). Stwarzał on warunki dla rozwoju handlu, produkcji i wymiany. Gospodarka większości ówczesnych krajów były oparte na systemie pałacowym. Pałace władców były nie tylko ośrodkami władzy, ale także centrami nadzorującymi większą część produkcji rzemieślniczej i wymiany. Ten centralny system ekonomiczny nie obejmował jednak całości gospodarki. W warunkach wzmożonego popytu na towary i usługi oraz rosnącej zamożności społeczeństw zamieszkujących nie tylko Śródziemnomorze, ale także Eur ...

Stalagmit
11 lipca 2017 12:43

14     1393    10

Gospodarka i polityka w starożytności cz1.

Gospodarka była w odległej przeszłości nie tylko źródłem dóbr dla ówczesnych ludzi, ale także motorem ich działań w innych sferach życia. Jej związek z polityką i działaniami wojem mymi był równie ważny i ścisły, jak w innych epokach historycznych. To w poszukiwaniu bogactw i zasobów ludzie prowadzili wojny i wypływali na dalekie morza. Dzięki handlowi i produkcji budowano wielkie mocarstwa. Bogate i ludne państwa były następnie niszczone przez żądnych zasobów przeciwników. Nasza wizja tamtych czasów została jednak silnie zmieniona przez błędne koncepcje badawcze współczesności. Aby dojść do prawdy i jednocześnie czegoś się nauczyć z tej odległej historii należy przyjąć inną od dominującej wizję przeszłości.

We wsp&oacut ...

Stalagmit
3 lipca 2017 12:11

11     1479    10

Starożytny handel i żegluga w Zatoce Perskiej

W czasach pierwszych miast i cywilizacji (IV-II tysiąclecie przed Chr.) różne krainy zachodniej Azji były połączone wielką siecią morskich i lądowych szlaków handlowych. Żaden kraj nie był samowystarczalny ekonomicznie i wszystkie potrzebowały towarów sprowadzanych nieraz z bardzo daleka. Dotyczy to zwłaszcza Mezopotamii, pozbawionej złóż metali, kamienia i drewna. Mieszkańcy tego kraju mogli w zamian za te, jakże potrzebne towary, zaoferować głównie tkaniny wełniane i zboże. Wszystko inne byli zmuszeni sprowadzać z zewnątrz. W ogóle ówczesne cywilizacje i państwa to swego rodzaju ssąco-tłoczące pompy, zasysającej z otoczenia co cenniejsze surowce i wypuszczającej na zewnątrz żywność i wyroby rzemieślnicze (głównie tkaniny). Wczes ...

Stalagmit
20 czerwca 2017 19:48

35     1374    9

Młyny wodne w starożytności i później

Jednym z największych osiągnięć technologicznych starożytności, które miało także ogromny wpływ na cywilizacyjne oblicze późniejszych epok, było opanowanie siły płynącej wody dla potrzeb gospodarki, przede wszystkim do poruszania rozmaitych użytecznych mechanizmów. 

Pierwsze prace nad skonstruowaniem urządzeń wykorzystujących siłę płynącej wody prowadzono we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego już w okresie hellenistycznym. Pierwszym świadectwem istnienia młynów wodnych jest przekaz Strabona dotyczący takich urządzeń zainstalowanych w pałacu króla Pontu Mityrydatesa VI Eupatora w Kabirze w północno-wschodniej Azji Mniejszej (Strabon, Geografia XII, 3, 30). W swoim skąpym świadectwie grecki geograf mówi o urządzeniu ...

Stalagmit
1 czerwca 2017 09:53

16     1221    5

Mechanizm z Antikithery - starożytny komputer?

Urządzenie znalezione u progu dwudziestego wieku skłoniło badaczy do korekty wyobrażeń  antycznych cywilizacjach. Jest to być może największe odkrycie archeologiczne ostatnich dwustu lat. Poławiacze gąbek z wyspy Rodos, którzy wracali z wyprawy na tunezyjskie wybrzeże zaraz po Wielkanocy roku 1900 nie spodziewali się, że przypadkowo dokonają jednego z największych i najbardziej zadziwiających odkryć współczesnej archeologii. W drodze powrotnej zatrzymali się przy brzegu wysepki Antikithera, położonej między Peloponezem a Kretą. Zanurkowali w poszukiwaniu gąbek u jej wybrzeży i ponad 40 metrów pod powierzchnią morza znaleźli wrak starożytnego statku, pełen amfor i rzeźb z brązu. Wiadomość o znalezisku dotarła do greckich archeologów. Liczne znaleziska, w ...

Stalagmit
26 maja 2017 13:14

33     1598    11

Ciekawe starożytne materiały

W czasach starożytnych używano w gospodarce i technice całej gamy materiałów. O wielu z nich zwykle myślimy, że zostały wykorzystane dopiero w okresie nowożytnym. Tymczasem było zupełnie inaczej. Dziś przedstawię dwa z takich materiałów: węgiel kamienny i azbest. 

Węgiel kamienny, opał kojarzony zwykle z rozwojem przemysłu europejskiego w XVIII i XIX wieku był używany już bardzo dawno temu. Już w głębokiej epoce brązu w Chinach używano węgla kamiennego do ogrzewania domów. Na stanowisku Xiahe w prowincji Shaanxi odkryto węgiel w palenisku domostwa pochodzącego z ok. 3490 r. przed Chr. Analiza chemiczna wykazała, że opał pochodził ze źródeł lokalnych. Nic dziwnego, bo w prowincji Shaanxi złoża węgla kamiennego są obfite i ...

Stalagmit
24 maja 2017 21:39

5     1055    2

Starożytni feniccy odkrywcy

Wyczerpani marynarze po raz kolejny rozwinęli wielki żagiel i ustawili go do wiatru. Statek o wysokich burtach pomknął wzdłuż wybrzeża. W końcu żeglarze dostrzegli ścięty wierzchołek Góry Stołowej.

Czy opisana powyżej scena rzeczywiście miała miejsce? Czy feniccy żeglarze naprawdę opłynęli Afrykę? Do dziś historycy poszukują odpowiedzi na te pytania. Zachowane relacje świadczą o niezwykłych starożytnych podróżach Fenicjan i Kartagińczyków, którzy zapuszczali się daleko poza Morze Śródziemne, dalej niż ktokolwiek przed nimi. Ich wysoko zaawansowana technika i wiedza geograficzna umożliwiła im odkrycie nowych lądów i nieznanych morskich szlaków. Niestety, na skutek zniszczenia Kartaginy przez Rzymian, tylko fragmentaryczne informacje na ...

Stalagmit
22 maja 2017 21:09

25     1792    15

Strona 1 na 1.


Komentarze