-

Lista artykułów

Najdawniejsze dzieje. Od kamienia do brązu, od Europy do Azji

Migracje i zmiany klimatyczne przekształcały sytuację w Europie. Dawni potentaci grzebani w grobach książęcych koło Warny odchodzili w przeszłość, a na ich miejsce wchodzili nowi władcy kontynentu. Dni bogatych kultur bałkańskich były już policzone. Ze stepu pontyjskiego nadchodzili konni najeźdźcy, związani z kulturą Sredni Stog II. Z dorzecza dolnego Dniepru koczownicy przemieszczali się na zachód. Po przejściu Dniestru przeniknęli oni na obszar zajmowany przez kulturę Cucuteni-Tripolje. Niedługo potem pojawili się w Rumunii i w górach Bułgarii, jak o tym świadczą ich pochówki pod kurhanami. Jeżdżący wierzchem lub na wozach koczownicy byli uzbrojeni w kamienną i miedzianą broń. Najeżdżali i niszczyli osady, zmuszali miejscową elitę do podporządkowania się. Niekt& ...

Stalagmit
19 lipca 2018 22:17

12     535    11

Słowianie i ziemie polskie we wczesnośredniowiecznym świecie. Chrzest i początki Polski cz. III

Na początku X wieku rywalizacja o szlaki handlowe, nowe terytoria i władzę w Starym Świecie zaczęła się zaostrzać. Bizantyjscy cesarze toczyli z Kalifatem Abbasydów walki o każdy skrawek Azji Mniejszej, Syrii i Mezopotamii. Front na wschodzie na przemian cofał się lub postępował naprzód. Wikingowie zaczęli się na dobre usadawiać w północnej Francji, u ujścia Loary, w Bretanii i Normandii. Władcy wschodniofrankijscy odpierali ataki nadchodzących ze wschodu Madziarów. Na zachodzie wyrastały nowe potęgi. W 927 roku Królestwo Anglii zostało zjednoczone przez anglosaskiego władcę, Athelstana. W 905 roku po Chr, upadło Państwo Wielkomorawskie, a daleko na południe król Tomisław stał się pierwszym władcą zjednoczonej Chorwacji.

Wydawało się, że nie ...

Stalagmit
15 czerwca 2018 22:05

24     2672    11

Słowianie i ziemie polskie we wczesnośredniowiecznym świecie, cz. II

W Rzymie kolejni papieże poszukiwali sprzymierzeńców. Czasy były niespokojne, a Patrimonium Sancti Petri najeżdżali coraz to nowi najeźdźcy. Cesarze z Konstantynopola i władcy z Akwizgranu próbowali sobie podporządkować Ojca Świętego. Papieże byli zmuszeni pójść na układ z Frankami, bo ciągłe napady Longobardów groziły przejęciem Rzymu przez władców tego plemienia. Zresztą kolejni Namiestnicy Chrystusa byli skonfliktowani z cesarzami z Konstantynopola, którzy forsowali herezję ikonoklazmu. Pepin Krótki, który dzięki papieżowi Zachariaszowi zyskał legitymację swojej władzy, oddał
Stolicy Apostolskie nowo zdobyte tereny w Italii (Rawennę i środkowe Apeniny). Teraz to król Franków zastąpił cesarza bizantyjskiego w roli ...

Stalagmit
10 czerwca 2018 14:49

47     1430    14

Gospodarka dawnej Polski u szczytu potęgi (XVI-XVII w.)

Rzeczpospolita Obojga Narodów, czyli państwo polsko-litewskie, należało do największych krajów wczesnonowożytnej Europy. W 1582 roku Polska była krajem rozległym, liczącym sobie 867 tys. kilometrów kwadratowych powierzchni. Obejmowała rozległe, zróżnicowane pod względem przyrodniczym i geograficznym terytoria. Na wschodzie w jej granicach leżał wielki obszar Niziny Wschodnioeuropejskiej: Nizina Wschodniobałtycko-Białoruska, pokryta polodowcowym krajobrazem pojezierzy, morenami, pagórkami i żwirowo-piaszczystymi osadami plejstoceńskimi. Wysoczyzny Podlasko-Białoruskie pocięte wstęgami Niemna, Berezyny i górnego Dniepru, Nizina Pejpusko-Ilmeńska przylegająca do Bałtyku, zabagniona i równinna Nizina Poleska, z jej bagnami i leżącymi na powi ...

Stalagmit
18 maja 2018 18:16

73     2832    10

Szlak żelaza i przypraw. Z Azji do Rzymu

W dyskusji na temat zaopatrzenia Cesarstwa Rzymskiego w surowce metaliczne przewija się wątek importu żelaza z terenów poza Imperium. O ile istnienie licznych zagłębi produkcyjnych „czarnej metalurgii” na obszarze Cesarstwa praktycznie wyklucza import zwykłego, nie nawęglonego żelaza spoza jego granic, o tyle inaczej przedstawia się kwestia ewentualnego importu stali. Stal była w starożytności surowcem rzadkim i pilnie poszukiwanym. W czasach pryncypatu zapotrzebowanie na produkty ze stali było dużo większe niż w poprzednich wiekach, ze względu na rozwój gospodarczy Imperium i potrzeby rozrastającej się armii.

W znanym i szeroko komentowanym tekście o żelazie z Historia Naturalis Pliniusz Starszy zamieścił interesującą wzmiankę o właściwościach żelaza wytwa ...

Stalagmit
10 maja 2018 10:05

32     3246    18

Gospodarka dawnej Polski u progu rozkwitu (XIV-XV wiek)

Czytając o historii naszego kraju zwykle spotykamy się z krzywdzącymi opiniami autorów i publicystów, które mówią o jego wiecznym i niemożliwym do przezwyciężenia zacofaniu. Czytamy i słyszymy o „prymitywnej gospodarce pańszczyźnianej”, „braku produkcji przemysłowej”, albo „słabej wydajności”. Najczęściej spotykamy się z wizją historii gospodarczej naszego kontynentu w epoce późnośredniowiecznej i nowożytnej, która dzieli go na dwie wyraźnie rozgraniczone strefy wzdłuż granicy biegnącej po rzece Łabie. W Europie na zachód od Łaby miały dominować średnie i mniejsze gospodarstwa, uprawiane przez chłopskich dzierżawców. Na wschód od Łaby dominowały oparte o pańszczyźnianą siłę roboczą wielki ...

Stalagmit
7 maja 2018 17:57

50     3353    20

Pieniądze i polityka na morzu. Z nie tak dawnej historii

Na początku XX wieku dla wszystkich było jasne, że to Brytania panuje nad morzami i oceanami świata. Wydawało się, że niekwestionowanej potędze Royal Navy i pozycji Brytyjskiej Marynarki Handlowej nic nie zagraża. Anglicy wiedzieli, że sprawna flota i kontrola nad morzami jest jednym z kilku najistotniejszych elementów prosperity imperium. Byt Wielkiej Brytanii był uzależniony od handlu zagranicznego, od towarów wywożonych i przywożonych na portowe nabrzeża. Właśnie dlatego Anglia posiadała ona największą na świecie marynarkę handlową, a każda zmiana w zakresie polityki zagranicznej i wysokości ceł miała dla niej tak duże znaczenie. Ujemne saldo w angielskim bilansie handlowym było pokrywane przede wszystkim przez dochody marynarki handlowej. To w Londynie znajdowała się ...

Stalagmit
14 stycznia 2018 13:52

49     1980    22

Gospodarka i polityka w starożytności cz 7. Gospodarka Cesarstwa Rzymskiego cz. 2

Zjednoczenie polityczne obszaru Imperium, wzrost liczby ludności i rozwój wytwórczości stworzyły warunki do rozkwitu handlu i transportu. Transport odbywał się drogą wodną- morzem i wielkimi rzekami: Renem, Dunajem, Rodanem i innymi, oraz lądową- po rozwiniętej sieci dróg. Kupcy przemierzali szlaki handlowe wewnątrz Cesarstwa, zapuszczali się także poza nie. Istniał rozwinięty handel dalekosiężny. Rzymskie towary docierały do Germanów i Sarmatów za limesem, do Irlandii, do Bałtów i mieszkańców Skandynawii, a także do Azji Środkowej i Chin słynnym Szlakiem Jedwabnym. Wszędzie na tych terenach znajdujemy dziś rzymskie monety i wyroby rzymskiego rzemiosła. Zbieranie przez państwo podatków w pieniądzu, monetaryzacja ekonomii i rozw&oa ...

Stalagmit
6 października 2017 13:25

15     3844    8

Gospodarka i polityka w starożytności cz 6. Gospodarka Republiki Rzymskiej

W IV w. p. Chr. Rzymianie chwycili się nowych źródeł dochodów. Założenie Ostii ok. 350 r. p. Chr. świadczy o zainteresowaniu handlem morskim i żeglugą. Nowo budowane drogi, takie jak Via Appia łącząca Rzym z Kampanią ułatwiały transport towarów. Podboje rzymskie w tym okresie oznaczały przemianę gospodarczego oblicza Italii. W Bruttium i Lukanii lasy były masowe wycinane na węgiel drzewny i drewno budowlane. Na równinach rozwinęło się pasterstwo transhumacyjne. Miejscowa ludność nastawiła się na produkcję dóbr na rynek. Do Kampanii, Rzymu i Brundyzjum docierały masowo tamtejsze towary: drewno, wełna, mięso, nabiał, smoła, dziegieć i węgiel drzewny. W innych regionach zagospodarowano nowe grunty uprawne, skutkiem czego nastąpił wzrost populacji wsi. Os ...

Stalagmit
8 września 2017 12:32

18     4176    9

Gospodarka i polityka w starożytności cz 4. Gospodarka okresu hellenistycznego

Podbój Imperium Perskiego przez Aleksandra Macedońskiego otworzył wielkie możliwości dla handlu, spekulacji iekonomicznej ekspansji Greków. Uruchomione i puszczone w obieg rynkowy zostały masy kruszców (szacowane na 5 tys. ton srebra i złota) gromadzone przez Achemenidów przez prawie 300 lat w skarbcach Suzy i Persepolis. Greckie standardy monetarne oraz system miar i wag upowszechniły się na Wschodzie. Nastąpił ogólny wzrost produkcji rolnej i rzemieślniczej. Niektóre regiony wyspecjalizowały się w produkcji określonych towarów (np. Babilonia- zboża, tkanin, bitumenu, Fenicja- purpury i szkła). Szlaki handlowe połączyły świat Śródziemnomorski z dalekimi krajami Wschodu: z Iranem, Indiami i Arabią. Szlak Jedwabny połączył go z Chi ...

Stalagmit
18 sierpnia 2017 12:53

14     2517    5

Gospodarka i polityka w starożytności cz 3. Na szlakach handlowych wczesnej epoki żelaza odc. 2

W śródziemnomorskiej gorączce handlu i wymiany uczestniczyli wszyscy: Grecy, Fenicjanie i Etruskowie, mieszkańcy Italii, Hiszpanii i Bliskiego Wschodu. Cześć greckich miast, takich jak Korynt i Egina rozwijała się głównie dzięki handlowi i wytwórczości rzemieślniczej. Fenicjanie, Grecy i Etruskowie stali się twórcami wielkiego rynku obejmującego basen Morza Śródziemnego i kraje ościenne. Etruska ceramika bucchero nero (kubki, kantharosy, kratery) i brązowe misy, jońskie i protokorynckie kubki, oraz rodyjskie miski zarejestrowane na stanowiskach archeologicznych w południowej Galii i w Italii oraz na sąsiadujących z nią wyspach świadczą o różnorodności proponowanego klientom asortymentu towarów. W Etrurii część naczyń produkowano prawdopo ...

Stalagmit
1 sierpnia 2017 07:14

8     1168    8

Gospodarka i polityka w starożytności cz 3. Na szlakach handlowych wczesnej epoki żelaza odc. 1

Po załamaniu cywilizacji w basenie Morza Śródziemnego około 1200 r. p. Chr. zniszczone zostały nie tylko miasta, państwa i ośrodki gospodarcze. Zniszczeniu uległa także siec kontaktów handlowych, szlaki łączące poszczególne kraje zostały zerwane. Odbudowa powiązań handlowych i gospodarki przyszła za sprawą Fenicjan. Miasta fenickie (Tyr, Sydon, Byblos, Arad, Sarepta) szczęśliwie uniknęły skutków kataklizmu z końca epoki brązu. Zamieszkiwała je ludność mieszana, spokrewniona z Kananejczykami epoki brązu i mówiąca ich językiem. Rychło przedsiębiorczy mieszkańcy tych miast uczynili je ośrodkami produkcji rzemieślniczej, handlu i finansów. Ich rzemiosło, zwłaszcza metalurgia, obróbka kości słoniowej i drewna, oraz szkutnictwo było na bardzo ...

Stalagmit
19 lipca 2017 13:05

17     1460    8

Gospodarka i polityka w starożytności cz 2. Handel i polityka w epoce brązu

W późnej epoce brązu (1550-1200 przed Chr.) we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego ukształtował się układ polityczny polegający na konsensusie kilku największych mocarstw (Egipt, państwo Hetytów, Babilonia, Asyria, Mitanni, Ahhijawa- imperium mykeńskie). Stwarzał on warunki dla rozwoju handlu, produkcji i wymiany. Gospodarka większości ówczesnych krajów były oparte na systemie pałacowym. Pałace władców były nie tylko ośrodkami władzy, ale także centrami nadzorującymi większą część produkcji rzemieślniczej i wymiany. Ten centralny system ekonomiczny nie obejmował jednak całości gospodarki. W warunkach wzmożonego popytu na towary i usługi oraz rosnącej zamożności społeczeństw zamieszkujących nie tylko Śródziemnomorze, ale także Eur ...

Stalagmit
11 lipca 2017 12:43

14     1311    10

Pik idiotizma

Był huragan. Prawie tak wielki, jak ten opisywany w książce o przygodach Dorotki w krainie straszliwego Oza. Dom na szczęście pozostał na swoim miejscu i ja mogę dziś spokojnie napisać kolejny tekst zza biurka, a nie z krainy dobrej czarownicy Gladioli czy z jakiegoś innego tajemniczego miejsca. Huragan poczynił w mieście wielkie szkody i one zostały naprawione ostatecznie dopiero wczoraj w nocy. To znaczy wczoraj w nocy włączyli prąd. Jeśli ten tekst znajdzie się na stronie, to znaczy, że mamy też internet. Na razie sieć nie działa, a ja piszę offline. Jeżdżąc przedwczoraj i wczoraj, opłotkami jak zwykle, zobaczyłem cztery miejsce, w których powalone drzewa położyły się wprost na linię energetyczną lub telefoniczną. Przy ul. Łagodnej, cały rząd wierzb rosnących nad stawami zost ...

gabriel-maciejewski
1 lipca 2017 09:15

10     815    3

Starożytny handel i żegluga w Zatoce Perskiej

W czasach pierwszych miast i cywilizacji (IV-II tysiąclecie przed Chr.) różne krainy zachodniej Azji były połączone wielką siecią morskich i lądowych szlaków handlowych. Żaden kraj nie był samowystarczalny ekonomicznie i wszystkie potrzebowały towarów sprowadzanych nieraz z bardzo daleka. Dotyczy to zwłaszcza Mezopotamii, pozbawionej złóż metali, kamienia i drewna. Mieszkańcy tego kraju mogli w zamian za te, jakże potrzebne towary, zaoferować głównie tkaniny wełniane i zboże. Wszystko inne byli zmuszeni sprowadzać z zewnątrz. W ogóle ówczesne cywilizacje i państwa to swego rodzaju ssąco-tłoczące pompy, zasysającej z otoczenia co cenniejsze surowce i wypuszczającej na zewnątrz żywność i wyroby rzemieślnicze (głównie tkaniny). Wczes ...

Stalagmit
20 czerwca 2017 19:48

35     1202    9

Strona 1 na 1.


Komentarze