-

Lista artykułów

Najdawniejsza historia. Najeźdźcy, konie i wozy.

Europa epoki miedzi stała się kolebką rodzącej się, wysoko rozwiniętej cywilizacji. Jej ojczyzną był Półwysep Bałkański, zachodnie wybrzeża Morza Czarnego i dolina Dunaju. To tutaj już 4500 lat przed Chr. pojawiły się przedmiejskie kultury, dorównująca późniejszym o tysiąc lat cywilizacjom Egiptu i Mezopotamii. Był to ciągnący się z północy na południe pas kultur: Cucuteni-Tripolje, VI-Kodżadermen, Gumelnita-Karanovo. Cały obszar od granic stepu nadczarnomorskiego po Morze Egejskie był wypełniony przypominającymi miasta dużymi ufortyfikowanymi osadami, w których rządziła bogata i potężna elita, kontrolująca produkcję, handel i siłę roboczą. Ludzie mieszkający w tych osadach wynaleźli pierwsze, zaczątkowe pismo, którego przykłady znane są z Tart ...

Stalagmit
12 lipca 2018 00:35

99     3214    17

O sposobach komunikacji stosowanych w polityce

Wczoraj przez trzy godziny nagrywałem z Rafałem pogadankę o książce Okraina Królestwa Polskiego. Mam nadzieję, że wyszło dobrze i obejrzymy to niebawem w dwóch częściach. W pewnym momencie zaczęliśmy rozmawiać o sposobach jakie stosuje się w komunikacji politycznej. Oczywiście chodzi mi o sposoby bezwzględne i brutalne. Nie będę zdradzał o czym mówiliśmy, ale było to niezwykle inspirujące, sami wkrótce zobaczycie.

Zanim przejdziemy do omówienia, na jak najbardziej współczesnych przykładach, sposobów komunikowania się z sojusznikami politycznymi, bo co do tego, że z przeciwnikami się nie komunikujemy, jesteśmy zgodni, chciałem napisać coś o sprawach, które, mimo narzucającej się, swojej oczywistości, nigdy nie są tematem publicy ...

gabriel-maciejewski
8 czerwca 2018 09:05

20     2261    7

Kim był cesarz Neron, czyli dlaczego Imperium nie jest tym, czym się wydaje? cz. 1

Nazwisko cesarza Nerona, czyli Lucjusza Domicjusza Ahenobarbusa, jest znane nawet osobom, które nie są specjalistami w dziedzinie historii starożytnego Rzymu. Można bez przesady powiedzieć, że jest on najbardziej znanym władcą Imperium Rzymskiego. Na przykładzie jego czasów można pokazać, jak naprawdę wyglądały kulisy polityki wczesnego Imperium Rzymskiego.

Przyszły imperator urodził się w arystokratycznej rzymskiej rodzinie Domicjuszy, noszących charakterystyczny przydomek Ahenobarbus (Miedzianobrody). Ród Domicjuszy był bogaty, sławny i spowinowacony z panującą dynastią julijsko-klaudyjską. Był rodem pochodzenia plebejskiego, a jego pierwszym wpływowym członkiem był Gnaeus Domitius Calvinus, konsul roku 332 przed Chr. Rodzina niebawem podzieliła się na dwie ga ...

Stalagmit
22 maja 2018 16:17

49     2553    17

Szlak żelaza i przypraw. Z Azji do Rzymu

W dyskusji na temat zaopatrzenia Cesarstwa Rzymskiego w surowce metaliczne przewija się wątek importu żelaza z terenów poza Imperium. O ile istnienie licznych zagłębi produkcyjnych „czarnej metalurgii” na obszarze Cesarstwa praktycznie wyklucza import zwykłego, nie nawęglonego żelaza spoza jego granic, o tyle inaczej przedstawia się kwestia ewentualnego importu stali. Stal była w starożytności surowcem rzadkim i pilnie poszukiwanym. W czasach pryncypatu zapotrzebowanie na produkty ze stali było dużo większe niż w poprzednich wiekach, ze względu na rozwój gospodarczy Imperium i potrzeby rozrastającej się armii.

W znanym i szeroko komentowanym tekście o żelazie z Historia Naturalis Pliniusz Starszy zamieścił interesującą wzmiankę o właściwościach żelaza wytwa ...

Stalagmit
10 maja 2018 10:05

32     3242    18

Gospodarka dawnej Polski u progu rozkwitu (XIV-XV wiek)

Czytając o historii naszego kraju zwykle spotykamy się z krzywdzącymi opiniami autorów i publicystów, które mówią o jego wiecznym i niemożliwym do przezwyciężenia zacofaniu. Czytamy i słyszymy o „prymitywnej gospodarce pańszczyźnianej”, „braku produkcji przemysłowej”, albo „słabej wydajności”. Najczęściej spotykamy się z wizją historii gospodarczej naszego kontynentu w epoce późnośredniowiecznej i nowożytnej, która dzieli go na dwie wyraźnie rozgraniczone strefy wzdłuż granicy biegnącej po rzece Łabie. W Europie na zachód od Łaby miały dominować średnie i mniejsze gospodarstwa, uprawiane przez chłopskich dzierżawców. Na wschód od Łaby dominowały oparte o pańszczyźnianą siłę roboczą wielki ...

Stalagmit
7 maja 2018 17:57

50     3346    20

Głęboka geneza cz. 2. Z nie tak dawnej historii

Tekst jest dedykowany Szanownemu Gospodarzowi i Wszystkim Szanownym Uczestnikom blogowiska

Przełom XIX i XX wieku oznaczał zmiany w strategicznych sektorach gospodarki na całym świecie. Rolnictwo stało się bardziej produktywne i wydajne. Do 1870 roku Brytyjskie rolnictwo zaspokajało tez większość zapotrzebowania kraju na niektóre surowce, takie jak wełna czy jęczmień i chmiel dla browarnictwa. Po roku 1873, wobec coraz silniejszego napływu taniego zboża z USA i Kanady, rolnicy brytyjscy ograniczyli zasiewy pszenicy. Przestawili sie na produkcje mięsa i produktów mleczarskich, dających wyższe zyski. W produkcji tej często wykorzystywano importowane zboże w charakterze paszy. Rolnictwo odegrało dużą role w procesie uprzemysłowienia Ameryki i w zajęciu przez Stany Zjednoc ...

Stalagmit
29 grudnia 2017 15:39

29     1513    11

Głęboka geneza cz.1. Z nie tak dawnej historii. Z dedykacją dla Pana Deszcznocity

W 1815 roku Wielka Brytania była liderem światowej czołówki krajów uprzemysłowionych. Przypadała na nią 1/4 produkcji przemysłowej całego świata oraz 1/3 obrotów handlu światowego. Utrzymała swoją pozycję przez większą część XIX w., ale od 1870 roku jej udział w światowym handlu i produkcji zaczął się powoli zmniejszać. Na przełomie XIX i XX wieku w produkcji przemysłowej wyprzedziły Anglię Stany Zjednoczone i Niemcy. Podstawą brytyjskiej gospodarki były: przemysł tekstylny, wydobycie węgla kamiennego, hutnictwo żelaza i stali, przemysł maszynowy. Jeszcze na początku XX w. Anglia wytwarzała więcej tkanin i surówki żelaza, niż wszystkie inne kraje Europy. W latach 90tych XIX w. Wielka Brytania dostarczała też 90% światowej produkcji statków. Brytyjski ...

Stalagmit
22 grudnia 2017 11:47

14     1604    13

Kolej niezgody. Z nie tak dawnej historii

Na przełomie XIX i XX wieku ważnym środkiem ekonomicznej i politycznej ekspansji mocarstw stała się budowa strategicznych linii kolejowych. Rosja budowała kolej transsyberyjską, w Afryce Cecil Rhodes planował budowę linii z Kapsztadu do Kairu by umocnić angielskie panowanie nad kontynentem, ale to Niemcy zaplanowali inwestycję, która wstrząsnęła polityką międzynarodową u progu ubiegłego stulecia.

Od lat siedemdziesiątych XIX wieku Niemcy stały się jednym z najlepiej rozwijających się gospodarczo krajów świata. Już w końcu stulecia kapitał niemiecki rozpoczął penetrację w Turcji. Było to bardzo łatwe ze względu na ciężką wewnętrzną sytuację Imperium Osmańskiego. sytuacja wewnętrzna Imperium Osmańskiego. Zazwyczaj mawiano o nim, że „dynastię miało turecką, armię pr ...

Stalagmit
14 grudnia 2017 13:01

16     1938    8

Handlarz zagłady. Z nie tak dawnej historii

Jago nazwiska nie ma w żadnym podręczniku, mimo, że był niezwykle istotną postacią przełomu XIX i XX wieku. Nikt nie robi o nim sensacyjnych programów telewizyjnych, choć sławny Wiktor But to przy nim po prostu płotka.

Sir Basil Zaharoff (1849-1936) przemysłowiec i handlarz bronią, nazwywany „handlarzem śmiercią”, był kiedyś najbardziej tajemniczym człowiekiem Europy i jednocześnie jednym z najbogatszych ludzi na świecie. Urodził się w rodzinie kupca w tureckim mieście Mugla, ale nikt dokładnie nie wie, skąd pochodziła jego rodzina. Mówi się, że był Grekiem, ale wielu wskazuje, że jego rodzice przywędrowali do Azji Mniejszej aż z miejscowości Wiłkomierz na Litwie i byli żydowskiego pochodzenia. Jego rodzina przeniosła się z Mugli do Tatavla, przedmieścia Ko ...

Stalagmit
7 grudnia 2017 10:52

39     2801    8

Ziemia, diamenty, polityka... Z nie tak dawnej historii

Niniejszy tekst, stanowiący początek serii dotyczącej istotnych momentów historii najnowszej dedykuję Szanownemu Gospodarzowi oraz Szanownemu Parasolnikovowi

Afryka Południowa to dla większości z nas kraj daleki i egzotyczny. Słyszymy głównie o jego wspaniałej przyrodzie i rdzennych mieszkańcach. Tymczasem na przełomie XIX i XX wieku rozegrała się tu historia, która była zapowiedzią wszystkich tragicznych i zaskakujących zdarzeń współczesności.

Afryka Południowa to wielki, wyżynny region od zachodu ograniczony Oceanem Atlantyckim, a od wschodu Indyjskim. Wielkie wyżyny, góry i płaskowyże: Karru, Weld, Nama, Damara, Matabele, Bije, Lunda i Szaba porozdzielane są kotlinami i zapadliskami tektonicznymi. Od zachodu sporą część kraju pokrywa pó ...

Stalagmit
2 grudnia 2017 09:22

23     1989    13

Gospodarka i polityka w starożytności cz 8. Upadek ekonomiki antycznej

 

W ciągu III i IV wieku po Chr. w gospodarce Cesarstwa Rzymskiego nasiliły się zjawiska, które doprowadziły do jej kryzysu i zmiany modelu ekonomicznego u schyłku starożytności. Już w I w. po Chr. na skutek drastycznie zmniejszonej podaży niewolników i wzrostu ich ceny pojawiły się nowe praktyki w produkcji rolnej wielkich posiadłości i villae. Zamiast zatrudniać skoszarowanych niewolników, których żywienie i utrzymywanie pociągało za sobą duże koszty zaczęto powierzać uprawę gospodarstw kolonom, czyli wolnym chłopom, którym oddawano ziemię w dzierżawę w zamian za określoną część plonów, które musieli oddawać właścicielowi posiadłości. Praktykowano także osadzanie na  ziemi niewolników, którzy mieli uprawiać j ...

Stalagmit
25 października 2017 16:04

13     774    13

Gospodarka i polityka w starożytności cz 7. Gospodarka Cesarstwa Rzymskiego cz. 2

Zjednoczenie polityczne obszaru Imperium, wzrost liczby ludności i rozwój wytwórczości stworzyły warunki do rozkwitu handlu i transportu. Transport odbywał się drogą wodną- morzem i wielkimi rzekami: Renem, Dunajem, Rodanem i innymi, oraz lądową- po rozwiniętej sieci dróg. Kupcy przemierzali szlaki handlowe wewnątrz Cesarstwa, zapuszczali się także poza nie. Istniał rozwinięty handel dalekosiężny. Rzymskie towary docierały do Germanów i Sarmatów za limesem, do Irlandii, do Bałtów i mieszkańców Skandynawii, a także do Azji Środkowej i Chin słynnym Szlakiem Jedwabnym. Wszędzie na tych terenach znajdujemy dziś rzymskie monety i wyroby rzymskiego rzemiosła. Zbieranie przez państwo podatków w pieniądzu, monetaryzacja ekonomii i rozw&oa ...

Stalagmit
6 października 2017 13:25

15     3842    8

Gospodarka i polityka w starożytności cz 7. Gospodarka Cesarstwa Rzymskiego cz. 1

W epoce wczesnego pryncypatu możemy obserwować zarówno rozwój rolnictwa, jak i szybką urbanizację, zjawiska wskazujące na żywiołowy wzrost. Produktywność rolnictwa stale wzrastała, zwiększał się areał ziemi uprawnej. Podstawą upraw w rejonie wybrzeży Morza Śródziemnego była oczywiście śródziemnomorska triada: pszenica, oliwki i winorośl. Badania szczątków roślinnych i pyłków ze stanowisk archeologicznych dostarczyły szerokiej gamy roślin uprawianych na terenie Cesarstwa, m. in.: fig, grochu, bobu, orzechów, ziół leczniczych. W I w. p Chr. zasięg uprawy oliwki i winorośli na terenie Cesarstwa Rzymskiego znacznie się zwiększył w porównaniu do poprzednich okresów. Rzymscy rolnicy zaszczepili uprawę winorośli w Gali ...

Stalagmit
22 września 2017 19:14

17     3483    8

Gospodarka i polityka w starożytności cz 6. Gospodarka Republiki Rzymskiej

W IV w. p. Chr. Rzymianie chwycili się nowych źródeł dochodów. Założenie Ostii ok. 350 r. p. Chr. świadczy o zainteresowaniu handlem morskim i żeglugą. Nowo budowane drogi, takie jak Via Appia łącząca Rzym z Kampanią ułatwiały transport towarów. Podboje rzymskie w tym okresie oznaczały przemianę gospodarczego oblicza Italii. W Bruttium i Lukanii lasy były masowe wycinane na węgiel drzewny i drewno budowlane. Na równinach rozwinęło się pasterstwo transhumacyjne. Miejscowa ludność nastawiła się na produkcję dóbr na rynek. Do Kampanii, Rzymu i Brundyzjum docierały masowo tamtejsze towary: drewno, wełna, mięso, nabiał, smoła, dziegieć i węgiel drzewny. W innych regionach zagospodarowano nowe grunty uprawne, skutkiem czego nastąpił wzrost populacji wsi. Os ...

Stalagmit
8 września 2017 12:32

18     4170    9

Gospodarka i polityka w starożytności cz 5. Gospodarka Italii i wczesnego Rzymu

Początki życia miejskiego w Italii związane są z Grekami i Etruskami. Model miasta, który powstał na gruncie greckim szybko przyjął się na terenie Półwyspu Apenińskiego. Około 1000 r. p. Chr. na terenie środkowej Italii dominowała ludność związana z kulturą Villanova, zamieszkująca niewielkie, rozproszone osiedla. W X w. p. Chr. na Sycylię i do południowej Italii dotarła z Grecji umiejętność wytopu żelaza. W tym samym czasie w Italii pojawili się Etruskowie. Istnieją w nauce dwie teorie na temat ich pochodzenia. Pierwsza stwierdza, że stanowią oni autochtoniczną ludność Italii, wywodzącą się jeszcze z epoki brązu. Teoria allochtoniczna zakłada, że Etruskowie są ludnością napływową i przywędrowali do Italii z basenu Morza Egejskiego. Identyfikuje się ich z ludem ...

Stalagmit
1 września 2017 11:53

9     2384    5

Gospodarka i polityka w starożytności cz 4. Gospodarka okresu hellenistycznego

Podbój Imperium Perskiego przez Aleksandra Macedońskiego otworzył wielkie możliwości dla handlu, spekulacji iekonomicznej ekspansji Greków. Uruchomione i puszczone w obieg rynkowy zostały masy kruszców (szacowane na 5 tys. ton srebra i złota) gromadzone przez Achemenidów przez prawie 300 lat w skarbcach Suzy i Persepolis. Greckie standardy monetarne oraz system miar i wag upowszechniły się na Wschodzie. Nastąpił ogólny wzrost produkcji rolnej i rzemieślniczej. Niektóre regiony wyspecjalizowały się w produkcji określonych towarów (np. Babilonia- zboża, tkanin, bitumenu, Fenicja- purpury i szkła). Szlaki handlowe połączyły świat Śródziemnomorski z dalekimi krajami Wschodu: z Iranem, Indiami i Arabią. Szlak Jedwabny połączył go z Chi ...

Stalagmit
18 sierpnia 2017 12:53

14     2513    5

Gospodarka i polityka w starożytności cz 3. Gospodarka klasycznej Grecji

Dzięki bogactw zgromadzonemu na skutek rozwoju handlu zmieniło się diametralnie życie w archaicznej Grecji. Wzbogaciły się szerokie rzesze ludzi i doszło do zmiany struktury społecznej, zwyczajów i kultury. W okresie klasycznym gromadzono kapitał na różne sposoby: poprzez handel, służbę najemną w obcych armiach, eksploatację kopalń rud metali szlachetnych, prowadzenie operacji finansowych i produkcję poszukiwanych towarów. Kupcy stali się specjalistami od dystrybucji dóbr, podpisującymi szczegółowe umowy handlowe i zdobywającymi wiedzę na temat wahań cen i zmian na rynkach. Handlowcy prowadzili korespondencję informując się wzajemnie o istotnych dla prowadzenia interesów sprawach. Wielkim ośrodkiem handlu i finansów ówczesnego świ ...

Stalagmit
11 sierpnia 2017 12:36

23     941    13

Gospodarka i polityka w starożytności cz 3. Na szlakach handlowych wczesnej epoki żelaza odc. 1

Po załamaniu cywilizacji w basenie Morza Śródziemnego około 1200 r. p. Chr. zniszczone zostały nie tylko miasta, państwa i ośrodki gospodarcze. Zniszczeniu uległa także siec kontaktów handlowych, szlaki łączące poszczególne kraje zostały zerwane. Odbudowa powiązań handlowych i gospodarki przyszła za sprawą Fenicjan. Miasta fenickie (Tyr, Sydon, Byblos, Arad, Sarepta) szczęśliwie uniknęły skutków kataklizmu z końca epoki brązu. Zamieszkiwała je ludność mieszana, spokrewniona z Kananejczykami epoki brązu i mówiąca ich językiem. Rychło przedsiębiorczy mieszkańcy tych miast uczynili je ośrodkami produkcji rzemieślniczej, handlu i finansów. Ich rzemiosło, zwłaszcza metalurgia, obróbka kości słoniowej i drewna, oraz szkutnictwo było na bardzo ...

Stalagmit
19 lipca 2017 13:05

17     1458    8

Gospodarka i polityka w starożytności cz1.

Gospodarka była w odległej przeszłości nie tylko źródłem dóbr dla ówczesnych ludzi, ale także motorem ich działań w innych sferach życia. Jej związek z polityką i działaniami wojem mymi był równie ważny i ścisły, jak w innych epokach historycznych. To w poszukiwaniu bogactw i zasobów ludzie prowadzili wojny i wypływali na dalekie morza. Dzięki handlowi i produkcji budowano wielkie mocarstwa. Bogate i ludne państwa były następnie niszczone przez żądnych zasobów przeciwników. Nasza wizja tamtych czasów została jednak silnie zmieniona przez błędne koncepcje badawcze współczesności. Aby dojść do prawdy i jednocześnie czegoś się nauczyć z tej odległej historii należy przyjąć inną od dominującej wizję przeszłości.

We wsp&oacut ...

Stalagmit
3 lipca 2017 12:11

11     1374    10

Starożytny handel i żegluga w Zatoce Perskiej

W czasach pierwszych miast i cywilizacji (IV-II tysiąclecie przed Chr.) różne krainy zachodniej Azji były połączone wielką siecią morskich i lądowych szlaków handlowych. Żaden kraj nie był samowystarczalny ekonomicznie i wszystkie potrzebowały towarów sprowadzanych nieraz z bardzo daleka. Dotyczy to zwłaszcza Mezopotamii, pozbawionej złóż metali, kamienia i drewna. Mieszkańcy tego kraju mogli w zamian za te, jakże potrzebne towary, zaoferować głównie tkaniny wełniane i zboże. Wszystko inne byli zmuszeni sprowadzać z zewnątrz. W ogóle ówczesne cywilizacje i państwa to swego rodzaju ssąco-tłoczące pompy, zasysającej z otoczenia co cenniejsze surowce i wypuszczającej na zewnątrz żywność i wyroby rzemieślnicze (głównie tkaniny). Wczes ...

Stalagmit
20 czerwca 2017 19:48

35     1197    9

Strona 1 na 1.


Komentarze