-

Lista artykułów

Purpura i ślimaki

Od głębokich pradziejów człowiek starał się ozdabiać swój strój, barwiąc go i naszywając na niego aplikacje z różnorodnych materiałów. Już w paleolicie skórzane ubrania barwiono za pomocą czerwonego tlenku żelaza, czyli ochry. Barwniki wytwarzano z naturalnych składników, przede wszystkim roślin i minerałów i obracano nimi na szeroką skalę. Najstarsze przykłady użycia barwników mineralnych pochodzą sprzed 350 tys. lat, z jaskiń Zambii. W późniejszych wiekach do barwienia tkanin używano całej gamy barwników roślinnych, zwierzęcych i mineralnych. Pochodzący z Kaukazu i Azji Mniejszej Urzet barwierski (Isatis tinctoria) był używany do wyrobu niebieskiego pigmentu, tak samo jak liście indygowca farbiarskiego (Indi ...

Stalagmit
29 kwietnia 2018 12:24

129     3702    25

Uczeni katoliccy w Mezoameryce

Meksyk to wielki i różnorodny kraj. Leży na środkowoamerykańskim przesmyku, pomiędzy Oceanem Atlantyckim a Spokojnym. Jest to kraina wyżynna i górzysta, poprzecinana szczytami łańcuchów górskich, takich jak Sierra Madre i Kordyliera Wulkaniczna. Najwyższe szczyty kraju to czynne wulkany: Popocatépetl, Colima i Orizaba. W większej części panuje tu klimat zwrotnikowy i podrównikowy. Lata są gorące i suche, a zimy ciepłe. Dominuje roślinność sawannowa, oraz wiecznie zielone lasy podzwrotnikowe. Sporo jest pustyń i półpustyń.

W starożytności i w średniowieczu terytorium Meksyku było kolebką rozwiniętych kultur i cywilizacji. Tworzyła je miejscowa, rodzima ludność indiańska, należąca kilku grup językowych (uto-azteckiej, yuman–cochim ...

Stalagmit
26 kwietnia 2018 12:29

21     2278    9

Metalurgia starożytnej Fenicji

1. Zasoby naturalne Libanu

Wczesna fenicka metalurgia musiała z konieczności bazować na miejscowych złożach. Pas wybrzeża zamieszkany przez Fenicjan i jego lądowe zaplecze nie są zbyt bogate w źródła surowców. Występują one w przeważającej części w górach Libanu. Współcześnie eksploatuje się tu głównie surowce mineralne: wapień, gips, sól. Występują tutaj też rudy żelaza, które nie są dziś eksploatowane i nie posiadają znaczenia ekonomicznego. Najbliższe złoża rud metali o znaczeniu gospodarczym znajdują się w Jordanii i na Synaju, w górach Taurus i na Cyprze. Jest zatem jasne, że starożytni Fenicjanie musieli poszukiwać zasobów rud metali poza swoją ojczyzną.

2. Umiejętności techniczne fenickich metalurgów

...
Stalagmit
17 kwietnia 2018 20:07

11     2701    7

Początki chrześcijaństwa. Tekst na Wielki Tydzień

Trzecia w dziejach ludzkości wielka religia monoteistyczna (po religii faraona Amenhotepa IV w Egipcie i judaizmie), chrześcijaństwo, powstało w rejonie basenu Morza Śródziemnego, w Palestynie (rzymska prowincja Judea). W najwcześniejszym etapie swojego istnienia rozwijał się w obrębie judaizmu, ale szybko stało się zupełnie odrębną religią. Ponad sto lat wytężonych badań historycznych i archeologicznych pozwoliło poznać genezę i okoliczności rozwoju chrześcijaństwa. Mimo krytycznych głosów na temat wiarygodności historycznej Ewangelii i Dziejów Apostolskich, pojawiających się w niektórych nurtach nauki i filozofii (np. R. Bultmann, R. J. Wipper, J. D. Crossan) można przyjąć wspomniane źródła za podstawę rekonstrukcji genezy i pierwszych lat istnienia ...

Stalagmit
25 marca 2018 09:38

24     1556    13

O jakości opinii albo czy Zorro był nieśmiertelny?

Zacznę może od ogłoszeń. Mamy już komiks o Tadeuszu Kopciuszce, ale wrzucę go do sklepu dopiero wtedy kiedy uporamy się z wysyłką promocyjną. Jest to ostatnia taka promocja jaką zrobiłem. Bardzo wszystkich przepraszam, ale nie mogę wysłuchiwać niektórych uwag. Niektóre nawigatory leżały w magazynie, w cenie 25 zł za egzemplarz, od trzech lat. Nikt się nimi nie interesował. Kiedy obniżyłem cenę na 10 zł, wszyscy zaczęli je kupować i dla niektórych zabrakło. Proponuję więc wymianę, ale spotykam się z reakcjami nieadekwatnymi do sytuacji, z zarzutami o nieprofesjonalizm na przykład, albo wręcz z agresją. Proszę Państwa, to jest sklep coryllusa, wydawcy i pisarza, jak Państwo chcą się zetknąć z naprawdę profesjonalną obsługą, radzę iść do tego sklepu, gdzie sprzedają M ...

gabriel-maciejewski
18 stycznia 2018 09:35

15     1382    8

Archeologia coraz bardziej nieznana

Archeologia kojarzy się zazwyczaj z wyprawami w dalekie i egzotyczne kraje w poszukiwaniu śladów dawno zaginionych cywilizacji. Tymczasem obszar naszego kraju kryje niezwykłe skarby przeszłości, o których wie niewiele osób. Wielka neolityczna kopalnia krzemienia w Krzemionkach Opatowskich (woj. świętokrzyskie, pow. ostrowiecki) jest jedynym w swoim rodzaju kompleksem wydobywczym i produkcyjnym, który do dziś wzbudza zachwyt gości z całego świata, którzy przyjeżdżają oglądać tutejszy rezerwat archeologiczny. Ale nie tylko Krzemionki mogą wzbudzić zainteresowanie miłośników najstarszej historii. Przez tysiąclecia na terytorium współczesnej Polski zmieniały się kultury, przychodziły i odchodziły w niepamięć kolejne ludy. Średniowieczne grod ...

Stalagmit
16 stycznia 2018 20:23

88     3939    18

Metropolie epoki brązu. Cz. I

 

Pierwsze miasta na kuli ziemskiej powstały w Mezopotamii, Egipcie i na śródziemnomorskim wybrzeżu Syrii. Najstarszym miastem położonym nad Morzem Śródziemnym było prawdopodobnie Byblos na wybrzeżu libańskim, powstałe ok. 3000 lat. P. Chr. Byblos pośredniczyło w handlu między Egiptem i Azją Zachodnią i było w III tys. p. Chr. egipską faktorią. Egipcjanie wywozili z Byblos drewno cedrowe z pobliskich gór Liban i uczynili z miasta ośrodek handlu papirusem.

Pierwsza śródziemnomorska kultura miejska powstała na Krecie. W II tys. p. Chr. Kreta minojska wraz wyspami Morza Egejskiego była najbardziej rozwiniętym cywilizacyjnie regionem Europy. Przed powstaniem miast i pałaców na Krecie istniały wyłącznie małe wioski rolnicze takie jak Myrtos, zam ...

Stalagmit
10 listopada 2017 11:42

27     1019    11

Gospodarka i polityka w starożytności cz 7. Gospodarka Cesarstwa Rzymskiego cz. 2

Zjednoczenie polityczne obszaru Imperium, wzrost liczby ludności i rozwój wytwórczości stworzyły warunki do rozkwitu handlu i transportu. Transport odbywał się drogą wodną- morzem i wielkimi rzekami: Renem, Dunajem, Rodanem i innymi, oraz lądową- po rozwiniętej sieci dróg. Kupcy przemierzali szlaki handlowe wewnątrz Cesarstwa, zapuszczali się także poza nie. Istniał rozwinięty handel dalekosiężny. Rzymskie towary docierały do Germanów i Sarmatów za limesem, do Irlandii, do Bałtów i mieszkańców Skandynawii, a także do Azji Środkowej i Chin słynnym Szlakiem Jedwabnym. Wszędzie na tych terenach znajdujemy dziś rzymskie monety i wyroby rzymskiego rzemiosła. Zbieranie przez państwo podatków w pieniądzu, monetaryzacja ekonomii i rozw&oa ...

Stalagmit
6 października 2017 13:25

15     3759    8

Gospodarka i polityka w starożytności cz 7. Gospodarka Cesarstwa Rzymskiego cz. 1

W epoce wczesnego pryncypatu możemy obserwować zarówno rozwój rolnictwa, jak i szybką urbanizację, zjawiska wskazujące na żywiołowy wzrost. Produktywność rolnictwa stale wzrastała, zwiększał się areał ziemi uprawnej. Podstawą upraw w rejonie wybrzeży Morza Śródziemnego była oczywiście śródziemnomorska triada: pszenica, oliwki i winorośl. Badania szczątków roślinnych i pyłków ze stanowisk archeologicznych dostarczyły szerokiej gamy roślin uprawianych na terenie Cesarstwa, m. in.: fig, grochu, bobu, orzechów, ziół leczniczych. W I w. p Chr. zasięg uprawy oliwki i winorośli na terenie Cesarstwa Rzymskiego znacznie się zwiększył w porównaniu do poprzednich okresów. Rzymscy rolnicy zaszczepili uprawę winorośli w Gali ...

Stalagmit
22 września 2017 19:14

17     3403    8

Gospodarka i polityka w starożytności cz 6. Gospodarka Republiki Rzymskiej

W IV w. p. Chr. Rzymianie chwycili się nowych źródeł dochodów. Założenie Ostii ok. 350 r. p. Chr. świadczy o zainteresowaniu handlem morskim i żeglugą. Nowo budowane drogi, takie jak Via Appia łącząca Rzym z Kampanią ułatwiały transport towarów. Podboje rzymskie w tym okresie oznaczały przemianę gospodarczego oblicza Italii. W Bruttium i Lukanii lasy były masowe wycinane na węgiel drzewny i drewno budowlane. Na równinach rozwinęło się pasterstwo transhumacyjne. Miejscowa ludność nastawiła się na produkcję dóbr na rynek. Do Kampanii, Rzymu i Brundyzjum docierały masowo tamtejsze towary: drewno, wełna, mięso, nabiał, smoła, dziegieć i węgiel drzewny. W innych regionach zagospodarowano nowe grunty uprawne, skutkiem czego nastąpił wzrost populacji wsi. Os ...

Stalagmit
8 września 2017 12:32

18     4100    9

Gospodarka i polityka w starożytności cz 5. Gospodarka Italii i wczesnego Rzymu

Początki życia miejskiego w Italii związane są z Grekami i Etruskami. Model miasta, który powstał na gruncie greckim szybko przyjął się na terenie Półwyspu Apenińskiego. Około 1000 r. p. Chr. na terenie środkowej Italii dominowała ludność związana z kulturą Villanova, zamieszkująca niewielkie, rozproszone osiedla. W X w. p. Chr. na Sycylię i do południowej Italii dotarła z Grecji umiejętność wytopu żelaza. W tym samym czasie w Italii pojawili się Etruskowie. Istnieją w nauce dwie teorie na temat ich pochodzenia. Pierwsza stwierdza, że stanowią oni autochtoniczną ludność Italii, wywodzącą się jeszcze z epoki brązu. Teoria allochtoniczna zakłada, że Etruskowie są ludnością napływową i przywędrowali do Italii z basenu Morza Egejskiego. Identyfikuje się ich z ludem ...

Stalagmit
1 września 2017 11:53

9     2328    5

Katolicy u początków archeologii

Większość ludzi kojarzy archeologię z wyprawami do dalekich krajów, propagandowymi ekspedycjami XIX-wiecznych imperiów, a także z odkrywaniem zaginionych cywilizacji w najmniej oczekiwanych miejscach. Wśród eksponowanych pionierów tej nauki dominują protestanci, albo ludzie indyferentni religijnie. Sporo jest także otwartych ateistów, a nawet komunistów (patrz Vere Gordon Childe). Czy tak było zawsze? I wszędzie?

Okazuje się, że wśród ludzi, którzy zapoczątkowali rozwój naukowych dociekań o najdalszej przeszłości wielu było katolików, a najwięcej duchownych. Pierwszą godną uwagi postacią w tej plejadzie znakomitości jest niemiecki jezuita, ks. Athanasius Kircher SJ. Ten wybitny człowiek, którego można okreś ...

Stalagmit
23 sierpnia 2017 14:18

19     879    6

Gospodarka i polityka w starożytności cz 2. Handel i polityka w epoce brązu

W późnej epoce brązu (1550-1200 przed Chr.) we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego ukształtował się układ polityczny polegający na konsensusie kilku największych mocarstw (Egipt, państwo Hetytów, Babilonia, Asyria, Mitanni, Ahhijawa- imperium mykeńskie). Stwarzał on warunki dla rozwoju handlu, produkcji i wymiany. Gospodarka większości ówczesnych krajów były oparte na systemie pałacowym. Pałace władców były nie tylko ośrodkami władzy, ale także centrami nadzorującymi większą część produkcji rzemieślniczej i wymiany. Ten centralny system ekonomiczny nie obejmował jednak całości gospodarki. W warunkach wzmożonego popytu na towary i usługi oraz rosnącej zamożności społeczeństw zamieszkujących nie tylko Śródziemnomorze, ale także Eur ...

Stalagmit
11 lipca 2017 12:43

14     1246    10

Starożytny handel i żegluga w Zatoce Perskiej

W czasach pierwszych miast i cywilizacji (IV-II tysiąclecie przed Chr.) różne krainy zachodniej Azji były połączone wielką siecią morskich i lądowych szlaków handlowych. Żaden kraj nie był samowystarczalny ekonomicznie i wszystkie potrzebowały towarów sprowadzanych nieraz z bardzo daleka. Dotyczy to zwłaszcza Mezopotamii, pozbawionej złóż metali, kamienia i drewna. Mieszkańcy tego kraju mogli w zamian za te, jakże potrzebne towary, zaoferować głównie tkaniny wełniane i zboże. Wszystko inne byli zmuszeni sprowadzać z zewnątrz. W ogóle ówczesne cywilizacje i państwa to swego rodzaju ssąco-tłoczące pompy, zasysającej z otoczenia co cenniejsze surowce i wypuszczającej na zewnątrz żywność i wyroby rzemieślnicze (głównie tkaniny). Wczes ...

Stalagmit
20 czerwca 2017 19:48

35     1152    9

Mechanizm z Antikithery - starożytny komputer?

Urządzenie znalezione u progu dwudziestego wieku skłoniło badaczy do korekty wyobrażeń  antycznych cywilizacjach. Jest to być może największe odkrycie archeologiczne ostatnich dwustu lat. Poławiacze gąbek z wyspy Rodos, którzy wracali z wyprawy na tunezyjskie wybrzeże zaraz po Wielkanocy roku 1900 nie spodziewali się, że przypadkowo dokonają jednego z największych i najbardziej zadziwiających odkryć współczesnej archeologii. W drodze powrotnej zatrzymali się przy brzegu wysepki Antikithera, położonej między Peloponezem a Kretą. Zanurkowali w poszukiwaniu gąbek u jej wybrzeży i ponad 40 metrów pod powierzchnią morza znaleźli wrak starożytnego statku, pełen amfor i rzeźb z brązu. Wiadomość o znalezisku dotarła do greckich archeologów. Liczne znaleziska, w ...

Stalagmit
26 maja 2017 13:14

33     1404    11

Strona 1 na 1.


Komentarze